Miesiąc: Listopad 2018

24-25 listopada. Ukraina: Dzień Pamięci Ofiar Wielkiego Głodu i Represji Politycznych

Co roku w czwartą sobotę i niedzielę listopada Ukraina oddaje cześć ofiarom Wielkiego Głodu (ukr. Hołodomor). W tym roku mija 85 lat od straszliwych wydarzeń z lat 1932-1933, określonych jako ludobójstwo. Były to zaplanowane działania komunistycznych władz bolszewickiej Rosji. W czasach komunistycznych przez Ukrainę przetoczyły się trzy fale głodu: pierwsza na początku lat 20., następna w 30. kolejna w latach 1946-47. Najtragiczniejsze skutki przyniósł Wielki Głód z lat 1932-33. Historycy podają, że dziennie umierało wtedy do 25 tys. ludzi. Wymierały całe wsie. Dochodziło do przypadków kanibalizmu. Wydarzenia miały swój początek na przełomie lat 1927/28 gdy w ZSRR doszło do poważnego niedoboru zboża. Bolszewicy przy pomocy konfiskat uzupełnili braki, jednocześnie uznali, że najlepszym wyjściem na przyszłość będzie całkowite podporządkowanie sobie wsi, na której wciąż dominowała prywatna własność ziemi. Stalin wytyczył nowy kurs w listopadzie 1929 r. publikując w „Prawdzie” artykuł o masowej kolektywizacji. Tempo w jakim przeprowadzono kolektywizację było ogromne – jeszcze w pod koniec 1929 r. na Ukrainie było zaledwie 8,6 proc. kołchozów i sowchozów, a w marcu następnego roku już 64,4 proc. Chłopi byli siłą zmuszani do wstępowania do kołchozów i przekazywania niemal całego majątku. Wielki Głód był wywołany przez sowieckie władze po to, by ostatecznie złamać opór chłopów przed kolektywizacją.

Na ironię zakrawa fakt, że głód dotknął obszar, który nazywano spichlerzem Europy. Skonfiskowano wszystkie zapasy zboża, także przeznaczone na zasiew. Zablokowano wsie i pozbawiono je wszelkich produktów rolnych. Towarzyszyło temu drakońskie prawo, jako przykład wystarczy podać tzw. „dekret o pięciu kłosach”, który pozwalał na rozstrzelanie chłopa, u którego znaleziono taką ilość zboża, lub który zerwał je z pola stanowiącego formalnie własność kołchozu. Pola pilnowane były przez uzbrojonych strażników. Nie dano także ludziom korzystać ze zgromadzonego w pryzmach zboża, czy ziemniaków, które gniły na oczach umierających z głodu.

Sejm w 2006 r. uczcił ofiary Wielkiego Głodu przyjmując uchwałę w której posłowie napisali: „Łącząc się w bólu z bliskimi ofiar Wielkiego Głodu na Ukrainie, który w latach 1932-1933 kosztował życie miliony mieszkańców ukraińskich wsi, potępia totalitarny reżim odpowiedzialny za to ludobójstwo. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyrażając swoje najgłębsze współczucie obywatelom Ukrainy, pragnie dać wyraz nadziei, że pamięć o ofiarach tej zbrodni pozostanie przestrogą przed wszelkimi formami totalitaryzmu, który jakże boleśnie dotknął XX-wieczną Europę, w tym szczególnie Polaków i Ukraińców”.

72. posiedzenia Sejmu RP.

Poprawa ściągalności alimentów, zmiany w systemie badań technicznych pojazdów, zwiększenie ochrony mogił bohaterów.

W planie trzydniowych obrad Izby, które rozpoczną się w środę 21 listopada, jest m.in. projekt mający podnieść ściągalność alimentów. Posłowie będą również pracować nad zmianami poprawiającymi bezpieczeństwo w ruchu drogowym przez uszczelnienie systemu badań technicznych. Sejm zajmie się też propozycjami, które będą chronić obywateli przed oszustwami fałszowania wskazań liczników w samochodach.

Zagwarantowanie ochrony miejsc spoczynku uczestników walk o suwerenność i niepodległość Polski, a w szczególności zapobieganie likwidacji grobów polskich bohaterów narodowych, jest celem projektu, który Sejm rozpatrzy w I czytaniu. Te propozycje przygotowała Komisja ds. Petycji w odpowiedzi na petycję kombatantów, którzy sygnalizowali, że zarządy cmentarzy decydują o likwidacji grobów powstańców warszawskich. Komisja proponuje, aby za zapewnienie godnej pamięci i należytej ochrony miejscom spoczynku odpowiadał prezes Instytutu Pamięci Narodowej, który będzie mógł wydać decyzję o zakazie użycia grobu do ponownego pochowania. Projekt przewiduje też utworzenie Bazy Miejsc Spoczynku Bohaterów Narodowych.

Podczas 72. posiedzenia posłowie będą także kontynuować prace nad rządową propozycją dotyczącą opieki państwa nad grobami bohaterów – chodzi o mogiły, które nie są grobami wojennymi i obecnie traktowane są jako prywatne. Projekt zakłada powstanie ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość. Prowadzić ją będzie prezes IPN. O przyznanie środków z funduszy Instytutu na budowę, remont lub utrzymanie mogił będą mogły ubiegać się osoby fizyczne, stowarzyszenia, kościoły i związki wyznaniowe. Opieką państwa objęte będą groby zarówno na terenie Polski, jak i poza jej granicami. Szacuje się, że takich miejsc pochówku może być ok. 200 tys.

Sejm zajmie się również nowymi rozwiązaniami służącymi poprawie ściągalności alimentów. Rząd proponuje nałożenie na organizatora robót publicznych obowiązku zatrudniania w pierwszej kolejności dłużników alimentacyjnych. Ponadto Minister Rodziny, przy podziale środków na działania aktywizacyjne bezrobotnych, ma brać w szczególności pod uwagę aktywizację dłużników alimentacyjnych. Projekt przewiduje też podniesienie – od 1 października 2019 r. – kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń z funduszu alimentacyjnego z 725 do 800 zł. Dzięki temu dodatkowe 60 tys. dzieci będzie mogło korzystać z funduszu. Rząd chce również wprowadzenia grzywien wobec nieuczciwych pracodawców zatrudniających na czarno dłużników alimentacyjnych.

Walka z oszustami zaniżającymi wskazania liczników przebiegu pojazdów jest celem projektu nowelizacji Prawa o ruchu drogowym i Kodeksu karnego proponowanej przez rząd. Zabronione będzie nie tylko fałszowanie wskazań licznika ale też jego wymiana, o ile nie jest konieczna z powodu uszkodzenia. Nielegalne będzie też świadczenie tego rodzaju usług i ich zlecanie. Czyny takie zagrożone będą kara od trzech miesięcy do pięciu lat więzienia. Podczas kontroli drogowej policja i inne uprawnione służby będą mogły dokonać odczytu stanu licznika i przekazać jego wyniku do CEPiK, co pozwoli na ujawnienie ewentualnych nielegalnych ingerencji.

Druga z wniesionych przez Radę Ministrów propozycji nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, nad którą Sejm rozpocznie prace, dotyczy zmian w systemie badań technicznych pojazdów. Projekt przewiduje m.in., że za funkcjonowanie systemu zapewnienia jakości badań technicznych pojazdów oraz nadzór nad stacjami kontroli pojazdów i ośrodkami szkolenia diagnostów będzie odpowiadał Transportowy Dozór Techniczny. Obecnie przedsiębiorców prowadzących stacje nadzorują starostowie. Proponowane przepisy mają na celu poprawę bezpieczeństwa w ruchu drogowym i ochrony środowiska przez uszczelnienie systemu badań technicznych. Wzrosnąć ma też jakość pracy diagnostów dzięki wprowadzeniu dla nich obowiązkowych okresowych szkoleń.

Proponowana przez rząd nowelizacja ustawy o podatku od wydobycia niektórych kopalin, pozwoli przedsiębiorcom wydobywającym miedź, srebro, gaz ziemny lub ropę naftową obniżyć podatek o darowizny dokonane na rzecz jednostek samorządu terytorialnego, na terenie których prowadzą działalność. Będzie to forma rekompensaty dla społeczności lokalnych za ponoszone przez nie koszty społeczne, zdrowotne i środowiskowe związane z wydobyciem.

Poselski projekt zmian w ustawie o służbie zagranicznej oraz ustawie o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów rozszerza obowiązek lustracyjny, który obecnie dotyczy jedynie członków służby zagranicznej, na wszystkie kategorie pracowników zatrudnionych w MSZ, polskich placówkach zagranicznych, a także w jednostkach nadzorowanych przez MSZ. Propozycja zakłada wygaśnięcie stosunków pracy osób zatrudnionych w służbie zagranicznej, pracowników MSZ i placówek zagranicznych, które w latach 22 lipca 1944 r. – 31 lipca 1990 r. pracowały, pełniły służbę lub były współpracownikami organów bezpieczeństwa.

Pełny porządek obrad 72. posiedzenia Sejmu jest dostępny pod adresem: http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/PorzadekObrad.xsp

71. posiedzenie Sejmu. Podsumowanie pierwszego dnia obrad

Od rozpatrzenia poprawek Senatu do ustawy o ustanowieniu 12 listopada 2018 r. dniem wolnym od pracy Sejm rozpoczął trzydniowe posiedzenie. W środę posłowie rozpatrzyli też m.in. projekt wprowadzający uproszczenia dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym, projekt nowelizacji ustawy o dowodach osobistych, projekty wspierające rolników, wpływające na jakość powietrza, a także rządowy projekt ustawy o Instytucie Europy Środkowej.

Ustawa o ustanowieniu Święta Narodowego z okazji 100. Rocznicy Odzyskania Niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej została uchwalona przez Sejm 24 października. Zgodnie z nią 12 listopada 2018 r., poniedziałek po Święcie Niepodległości, ma być Świętem Narodowym i dniem wolnym od pracy. Senat zaproponował trzy poprawki do ustawy, które Izba przyjęła. Wieczorem prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę ustanawiającą 12 listopada 2018 r. Świętem Narodowym. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Sejm w II czytaniu rozpatrzył projekt nowelizacji niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym. Najważniejsze założenia projektu to: status „małego podatnika” w PIT i CIT, który uzyskają firmy o sprzedaży do 2 mln euro rocznie (obecnie jest to 1,2 mln euro); prawo do zaliczania do kosztów uzyskania przychodu wynagrodzenia za pracę współpracującego małżonka; możliwość jednorazowego rozliczenia straty podatkowej do wysokości 5 mln zł; zwolnienie z podatku wypłaconych od ubezpieczyciela kwot odszkodowań przeznaczonych na odtworzenie zniszczonego majątku. Większość zaproponowanych rozwiązań ma obowiązywać od 1 stycznia 2019 r. Ze względu na zgłoszone poprawki projekt ustawy został skierowany do Komisji Nadzwyczajnej ds. deregulacji.

Posłowie debatowali nad projektem nowelizacji ustawy o dowodach osobistych. Zaproponowane rozwiązania umożliwią od marca przyszłego roku wydawanie dowodów osobistych z warstwą elektroniczną, czyli tzw. e-dowodów. Nowy dowód ma być bezpiecznym i bezpłatnym narzędziem do komunikacji elektronicznej z administracją, służbą zdrowia i podmiotami komercyjnymi. Do III czytania Sejm przystąpi w bloku głosowań.

Podczas II czytania Sejm skierował do pracy w Komisji Finansów Publicznych rządowy projekt nowelizacji ustawy dotyczącej zwrotu akcyzy od paliwa rolniczego. Projekt zakłada podniesienie limitu zużywanego oleju napędowego na 1 ha upraw rolnych. Ponadto zaproponowano zwiększenie oraz wprowadzenie limitu zużycia oleju napędowego do 1 dużej jednostki przeliczeniowej bydła. Znowelizowana ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2019 r.

Do III czytania w bloku głosowań przystąpią posłowie w sprawie rządowego projektu nowelizacji ustawy ułatwiającej sprzedaż żywności przez rolników do sklepów i restauracji. Proponowane zmiany dopasowują istniejące rozwiązania z zakresu prawa podatkowego i prawa żywnościowego do potrzeb podmiotów prowadzących produkcję żywności na małą skalę i jej zbywanie w krótkich łańcuchach dystrybucji. Ustawa umożliwi rolnikom bezpośrednio sprzedawać produkty omijając pośredników i dotarcie do większej grupy konsumentów.

Izba w II czytaniu kontynuowała pracę nad nowelizacją ustawy wprowadzającej rozwiązania, które umożliwią termomodernizację jednorodzinnych budynków mieszkalnych zamieszkiwanych przez osoby dotknięte problemem ubóstwa energetycznego i wymianę lub likwidację niespełniających standardów emisyjnych urządzeń grzewczych w postaci kotłów na paliwo stałe. W praktyce przewidziano dofinansowanie ze środków publicznych m.in. docieplenia domów i wymiany przestarzałych kotłów lub pieców na węgiel na ogrzewanie bardziej ekologiczne. Zgodnie z projektem, na pilotaż termomodernizacyjny zostanie przeznaczone z budżetu państwa 883,20 mln zł w latach 2019-2024, które zasilą Fundusz Termomodernizacji i Remontów. W związku ze zgłoszonymi poprawkami projekt trafił do Komisji Infrastruktury.

Inna procedowana przez posłów nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym również dotyczyła ochrony czystości powietrza. Proponowane w projekcie zmiany polegają na wprowadzeniu ulgi podatkowej której celem jest stworzenie w podatku dochodowym od osób fizycznych zachęty do termomodernizacji jednorodzinnych budynków mieszkalnych. Adresatem ulgi termomodernizacyjnej są podatnicy podatku PIT opłacający podatek według skali podatkowej, 19% stawki podatku oraz opłacających ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, będący właścicielami lub współwłaścicielami jednorodzinnych budynków mieszkalnych, ponoszący wydatki na realizację przedsięwzięć termomodernizacyjnych.

W II czytaniu rządowego projektu ustawy o Instytucie Europy Środkowej, który ma być powołany w miejsce Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej w Lublinie zgłoszono wniosek o odrzucenie projektu. Zdaniem wnioskodawców, konieczność utworzenia Instytutu Europy Środkowej wynika z faktu, że żaden z istniejących instytutów o statusie państwowego instytutu badawczego nie zajmuje się zagadnieniami geopolitycznymi skupionymi wokół inicjatywy Trójmorza oraz współpracy państw Europy Środkowej i Środkowo-Wschodniej. Nadzór nad Instytutem będzie sprawował premier.

W II czytaniu rządowego projektu nowelizacji ustawy o rybołówstwie morskim posłowie zdecydowali o dalszym procedowaniu projektu, którego przepisy proponują ujednolicenie sposobu prowadzenia inspekcji podmiotów wykonujących komercyjne i rekreacyjne rybołówstwo. Projektowane przepisy ustanawiają jeden organ do kontroli przestrzegania przepisów o rybołówstwie morskim oraz o organizacji rynku rybnego: Głównego Inspektora Rybołówstwa Morskiego. Projekt został skierowany ponownie do Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej ze względu na zgłoszone poprawki.

Podczas II czytania rządowy projekt nowelizacji ustawy Prawo oświatowe został ponownie skierowany do Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. Celem projektu jest odbudowa prestiżu kształcenia zawodowego w Polsce. Ma ona się dokonać poprzez poprawę jakości i efektywności kształcenia w szkołach i placówkach. Projekt przewiduje, że samorządy otrzymają większą subwencję oświatową na uczniów szkół kształcących się w zawodach, na które jest wyższe zapotrzebowanie na rynku pracy.

Sejm rozpatrzył sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2019. Regulacje projektu ustawy mają charakter komplementarny do przekazanego do Sejmu przez Radę Ministrów w dniu 25 września 2018 r. projektu ustawy budżetowej na rok 2019. Projekt przewiduje m.in. zmiany dotyczące Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Ze środków tego funduszu przewidziano finansowanie staży podyplomowych oraz szkoleń specjalizacyjnych lekarzy, lekarzy dentystów, a także specjalizacji pielęgniarek i położnych. W związku ze zgłoszonymi poprawkami projekt ponownie trafił do Komisji Finansów Publicznych.